fbpx

Α. Κυπάρος: Το συνδικαλιστικό παράδοξο της ακαδημαϊκής κρυογονικής

Facebook
Twitter
Telegram
Email

Σχετικά με την πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ για παράταση της θητείας των αφυπηρετησάντων μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ προς τη Σύνοδο των Πρυτάνεων καταθέτω τις παρακάτω απόψεις:

1. Η πρόταση και επιχειρηματολογία της ΠΟΣΔΕΠ για την κατ’ ουσίαν αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης των μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ (με τον κομψό τίτλο «παράταση της θητείας όσων το επιθυμούν»), είναι διατυπωμένη με «μαεστρία και πονηριά», προτάσσοντας ως σκοπό την αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών αναγκών των Ιδρυμάτων.

2. Η πρόταση αντιμετωπίζεται με καχυποψία από την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία ως προς την «αθωότητά της, το ρομαντισμό της, την ανιδιοτέλεια, την αμεροληψία και τα αλτρουιστικά» της κίνητρα. Για πολλούς συναδέλφους η πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ σε ότι αφορά τις πραγματικές προθέσεις, δεν χρήζει παρερμηνείας, αλλά απλής ερμηνείας.

3. Υπάρχει η υπόνοια, και εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας, ότι στην πραγματικότητα η πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ δεν είναι καν «συντεχνιακή», αλλά «μικροσυντεχνιακή», προερχόμενη από συναδέλφους Σχολών και Τμημάτων που έχουν προσωπικό οικονομικό όφελος και αλλά συμφέροντα για τον «κλάδο τους», να παραμείνουν εν ενεργεία μέλη ΔΕΠ. Άλλωστε το πανεπιστήμιο, ως μέρος της κοινωνίας, είναι ταξικό σε ότι αφορά τα γενικότερα «προνόμια» μεταξύ Σχολών, Τμημάτων, μελών ΔΕΠ.

4. Η ιδιοτέλεια δε σχετίζεται μόνο με τη δυνατότητα κατάληψης διοικητικών θέσεων στο πανεπιστήμιο, αλλά αφορά σε ένα «πλέγμα εξουσίας» των υψηλότερων βαθμίδων προς τις χαμηλότερες βαθμίδες και λοιπό προσωπικό, αλλά και «προνομίων» που απορρέουν από την παράταση της εν ενεργεία θητείας ενός μέλους ΔΕΠ στο πανεπιστήμιο. Πόσω δε μάλλον, όταν τα παραμένοντα μέλη ΔΕΠ έχουν δικαίωμα ψήφου σε συλλογικά όργανα, καθώς και συμμετοχή σε εκλεκτορικά σώματα και σε εισηγητικές επιτροπές για την εκλογή και εξέλιξη μελών ΔΕΠ.

5. Η πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ περιέχει και ένα συνδικαλιστικό παράδοξο. Ίσως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του συνδικαλιστικού κινήματος που συλλογικό συνδικαλιστικό όργανο προτείνει την επέκταση (ας την πούμε και παράταση…) του ορίου ηλικίας για τη συνταξιοδότηση της συλλογικότητας που αυτό εκπροσωπεί. Αναλογίστηκε άραγε η ΠΟΣΔΕΠ ότι η εθελούσια τριετία υπονομεύει τη συνταξιοδοτική βάση των 67 ετών και ανοίγει το δρόμο για τη μετάβαση στα 70 έτη; Νομιμοποιείται άραγε συνδικαλιστικά και ηθικά η Εκτελεστική Γραμματεία της ΠΟΣΔΕΠ να διατυπώσει μια πρόταση τόσο «υψηλού εργασιακού ρίσκου», χωρίς προηγουμένως να ρωτηθούν οι Σύλλογοι Διδασκόντων;

6. Ακούγεται «κοινωνικά ενοχλητικό» να προσπαθούν οι πανεπιστημιακοί να εξαιρεθούν από την ισχύουσα νομοθεσία ως προς τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των υπόλοιπων κλάδων. Ίσως όμως είναι και εργασιακά επικίνδυνο, καθώς δημιουργεί το νομικό «προηγούμενο», την επιχειρηματολογία και τις συνθήκες για αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και σε άλλες κατηγορίες εργαζομένων, παρά τη θέλησή τους.

7. Υπάρχει ο θεσμός του Ομότιμου Καθηγητή. Οι αφυπηρετήσαντες μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΑ ως Ομότιμοι, διδάσκοντας τα μαθήματα τους, έως ότου εκλεγεί στην προκηρυχθείσα θέση το νέο μέλος ΔΕΠ που θα τους αντικαταστήσει. Οι αφυπηρετήσαντες, ομότιμα μέλη ΔΕΠ, να θέσουν τον εαυτό τους στη διάθεση του πανεπιστημίου και όχι οι Σχολές και τα Τμήματα να προγραμματίζουν ανάλογα με τη διάθεση των αφυπηρετησάντων μελών ΔΕΠ.

8. Υπάρχει ο θεσμός του ακαδημαϊκού υπότροφου μεταδιδάκτορα και των παραλλαγών αυτού (π.χ. απόκτηση ακαδημαϊκής διδακτικής εμπειρίας από νέους επιστήμονες κατόχους διδακτορικού, διδάσκοντες με ΠΔ 407). Τα μαθήματα των αφυπηρετησάντων μελών ΔΕΠ μπορούν να καλυφθούν προσωρινά από νέους επιστήμονες υψηλών ακαδημαϊκών προσόντων (που αναμένουν με αγωνία εκεί έξω κατά χιλιάδες την ευκαιρία τους). Αυτό το προσωπικό να είναι εργασιακά και οικονομικά αναβαθμισμένο σε επίπεδο μέλους ΔΕΠ, η σύμβαση να είναι αυστηρά προσωρινή για το σκοπό αυτό, με ταυτόχρονη δέσμευση/κατοχύρωση από την πλευρά της πολιτείας και του Ιδρύματος ότι οι θέσεις από αφυπηρέτηση θα προκηρυχτούν άμεσα και όλες οι διαδικασίες θα γίνουν χωρίς καθυστερήσεις.

9. Ακόμη και η δικαιολογημένη ανησυχία της ΠΟΣΔΕΠ για εμβαλωματικές λύσεις υποκατάστασης των αφυπηρετούντων μελών ΔΕΠ με άλλο διδακτικό προσωπικό, δεν είναι περισσότερο αντιακαδημαϊκή και ανάρμοστη από την ίδια την πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ για παράταση της θητείας των μελών ΔΕΠ κατά τρία έτη, από τα 67 στα 70 έτη. Τουλάχιστον, στην πρώτη περίπτωση θα βρουν εργασία και θα ενταχθούν στο πανεπιστήμιο (στην αρχή προσωρινά, με προοπτική μονιμότητας) εκατοντάδες ικανοί νέοι επιστήμονες υψηλού επιστημονικού κύρους.

10. Εάν επιλυθεί σε ένα βαθμό, έστω και προσωρινά…, το μεγάλο πρόβλημα της κάλυψης των εκπαιδευτικών αναγκών των πανεπιστημίων υιοθετώντας την παρούσα πρόταση της ΠΟΣΔΕΠ, ενδέχεται η πολιτεία να «βολευτεί» με την κατάσταση αυτή και να καθυστερήσει ή και να μην προκηρύξει καθόλου τις θέσεις των αφυπηρετησάντων (αφού δεν θα είναι πια αφυπηρετήσαντες, αλλά εν ενεργεία ΔΕΠ), πόσο δε μάλλον να προκηρύξει νέες θέσεις μελών ΔΕΠ. Υπενθυμίζεται ότι υπάρχει προηγούμενη τέτοια κατάσταση, αφού  από το 2010 έως το 2015 δεν έγινε καμία προκήρυξη νέων θέσεων μελών ΔΕΠ.  

11. Η λύση δεν είναι να παραταθεί η θητεία για την αφυπηρέτηση των μελών ΔΕΠ, αλλά να διεκδικηθούν πολλές νέες θέσεις μελών ΔΕΠ. Το πανεπιστήμιο χρειάζεται ανανέωση, αναζωογόνηση διδακτικού προσωπικού, νέο αίμα, νέες ιδέες, νέους συναδέλφους επιστήμονες. Είναι μια ευκαιρία να δώσουμε ευκαιρίες στους νέους!

12. Η ΠΟΣΔΕΠ προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να επιχειρηματολογήσει προς το υπουργείο παιδείας, και όχι να εφευρίσκει καινοφανείς λύσεις «ακαδημαϊκής κρυογονικής» που αναπαράγουν το παλιό.

* ο Αντώνης Κυπάρος είναι αναπλ. καθηγητής στο ΑΠΘ & σύμβουλος του πρ. υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου

Πηγή: esos.gr

(Visited 13 times, 1 visits today)

Περισσότερα