fbpx

Γιάννης Μυλόπουλος: Ο νόμος-πλαίσιο ακυρώνει τη Δημοκρατία στα ΑΕΙ

Facebook
Twitter
Telegram
Email

Ο Γιάννης Μυλόπουλος, καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και πρώην πρύτανης του ΑΠΘ, για το νέο νόμο-πλαίσιο των ΑΕΙ, την ακύρωση της δημοκρατίας, της αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής λειτουργίας

Ο νέος νόμος πλαίσιο για τα Πανεπιστήμια δικαιολογεί απολύτως την παγκοσμίως πρωτότυπη επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη για ίδρυση πανεπιστημιακής αστυνομίας. Τέτοιο πλήγμα στην εσωτερική Δημοκρατία, τέτοια ακύρωση της συνταγματικά κατοχυρωμένης Αυτοδιοίκησης και τόσο έλλειμμα στην ακαδημαϊκή λειτουργία στα Πανεπιστήμια για να γίνουν ανεκτά, χρειάζονται πράγματι εγκατεστημένη αστυνομία και συνεχή καταστολή των εύλογων πολιτικών διαμαρτυριών και αντιδράσεων που θα ακολουθήσουν και θα συνοδεύσουν την εφαρμογή του.

Κατ’ αρχήν ο νέος νόμος-πλαίσιο ακυρώνει κάθε έννοια εσωτερικής Δημοκρατίας, αφού καταργεί τις άμεσες, από το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας, εκλογές των οργάνων διοίκησης των Πανεπιστημίων. Ο Πρύτανης που είναι ο ηγέτης του Πανεπιστημίου, δεν εκλέγεται με άμεση και δημοκρατική εκλογή από το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας την οποία θα κληθεί να διοικήσει. Εκλέγεται με έμμεσο τρόπο από το σώμα των 11 μελών του Συμβουλίου Διοίκησης (ΣΔ). Του οποίου όμως μόνο τα 6 εσωτερικά μέλη έχουν εκλεγεί με άμεσες και δημοκρατικές εκλογές.

Από εκεί και ύστερα αρχίζει το γαϊτανάκι των διορισμών. Τα 6 εσωτερικά μέλη του ΣΔ επιλέγουν και διορίζουν τα υπόλοιπα 5 μέλη που δεν είναι πανεπιστημιακοί. Και αυτοί οι 11, οι 6 εκλεγέντες και οι 5 εξωπανεπιστημιακοί διορισμένοι, επιλέγουν τον Πρύτανη μεταξύ των 6 εσωτερικών μελών.

Εδώ θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι και ο Πρύτανης, όπως και τα υπόλοιπα 5 εσωτερικά μέλη του ΣΔ, εκλέγονται με άμεση ψηφοφορία από το σύνολο των καθηγητών. Εδώ όμως κρύβεται η επικίνδυνη παγίδα για την εσωτερική Δημοκρατία στα Πανεπιστήμια. Διότι η Δημοκρατία απαιτεί τον ηγέτη, αυτόν που θα ασκήσει διοίκηση στο όνομα της πανεπιστημιακής κοινότητας, να τον εκλέγει δημοκρατικά η ίδια η κοινότητα, επιλέγοντάς τον με γνώμονα τον τρόπο που υπόσχεται ότι θα διοικήσει το Πανεπιστήμιο.

Στην προκειμένη περίπτωση οι καθηγητές, όταν ψηφίζουν τα εσωτερικά μέλη του ΣΔ, δεν γνωρίζουν ποιο μέλος από αυτούς θα είναι ο Πρύτανης. Για άλλον σκοπό τους ψηφίζουν δηλαδή και με άλλα κριτήρια από εκείνα του Πρύτανη. Και μάλιστα τέτοια είναι η διαστρέβλωση των δημοκρατικών αρχών, που αυτός που τελικά θα επιλεγεί από τους 11 του ΣΔ να ασκήσει καθήκοντα Πρύτανη δεν είναι κατ’ ανάγκη αυτός που πήρε τις περισσότερες ψήφους στις εκλογές. Ακυρώνεται δηλαδή ο μόνος τρόπος που έχει η πανεπιστημιακή κοινότητα να δηλώσει ποιον από τα 6 εσωτερικά μέλη του ΣΔ προτιμά για το αξίωμα του πρύτανη.

Έτσι τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, δια της άμεσης ψήφου τους, άλλον υποδεικνύουν ως τον πλέον ικανό να διοικήσει το Πανεπιστήμιο, ενώ οι 11 του ΣΔ, εκ των οποίων οι 5 διορισμένοι και εξωπανεπιστημιακοί, άλλον τελικά μπορούν να επιλέξουν. Όχι σύμφωνα με τη δημοκρατική βούληση της πανεπιστημιακής κοινότητας, αλλά σύμφωνα με τη διαπλοκή και τις πελατειακές σχέσεις που θα αναπτυχθούν μεταξύ των 6 εκλεγέντων και των 5 διορισμένων στη συνέχεια από αυτούς.


Ο Πρύτανης λοιπόν που εκλέγεται με τέτοιον έμμεσο και διαστρεβλωτικό της δημοκρατικής βούλησης των πολλών τρόπο δεν θα έχει τη δημοκρατική νομιμοποίηση που απαιτείται για να ασκήσει διοίκηση. Καθώς δεν θα αναφέρεται απευθείας στο σώμα των καθηγητών στο όνομα των οποίων θα κληθεί να διοικήσει, αλλά σε ένα κλειστό και κατά το ήμισυ διορισμένο όργανο

Αλλά και η συνέχεια, όσον αφορά στην ανάδειξη των πανεπιστημιακών αξιωμάτων, είναι ο διορίσας του διορίσαντος. Ο διορισθείς από ένα κλειστό ΣΔ διορισμένων κατά το ήμισυ Πρύτανης, διορίζει με τη σειρά του τους αναπληρωτές πρύτανη οι οποίοι θα ασκήσουν διοίκηση σε ένα σώμα από το οποίο δεν έχουν εκλεγεί και άρα δεν έχουν ούτε αυτοί την απαιτούμενη δημοκρατική νομιμοποίηση. Κι ακόμη παραπέρα οι κοσμήτορες θα επιλεγούν και θα διοριστούν κι αυτοί με τη σειρά τους από το ΣΔ. Με αποτέλεσμα το σύνολο των μελών της Συγκλήτου να είναι διορισμένοι και όχι εκλεγμένοι με άμεσο και δημοκρατικό τρόπο.

Η Σύγκλητος επομένως, από δημοκρατικό και αντιπροσωπευτικό όργανο των ακαδημαϊκών μονάδων που είναι σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο, στο νομοσχέδιο της κας Κεραμέως υποβαθμίζεται σε ένα διορισμένο σώμα που δεν έχει καμία δημοκρατική νομιμοποίηση να αποφασίζει για ακαδημαϊκά ζητήματα. Όπως και το ΣΔ άλλωστε, το οποίο και αυτό δεν έχει δημοκρατική νομιμοποίηση να ασκήσει διοίκηση, αφού τα 5 από τα 11 μέλη του είναι διορισμένα και μάλιστα δεν προέρχονται καν από την πανεπιστημιακή κοινότητα.

Δεύτερο θύμα του νέου νόμου-πλαίσιο είναι η Ακαδημαϊκή Αυτοδιοίκηση, η οποία καταργείται καθώς τα όργανά της: ο Πρύτανης, οι αναπληρωτές Πρύτανη, οι Κοσμήτορες και τα μέλη της Συγκλήτου αντί να εκλέγονται απευθείας από αυτούς που πρόκειται να διοικήσουν, διορίζονται από ένα όργανο στο οποίο τα 5 από τα 11 μέλη δεν είναι καν πανεπιστημιακοί.

Άνθρωποι δηλαδή κατά τεκμήριο ξένοι και άσχετοι με την πανεπιστημιακή λειτουργία θα έχουν αποφασιστικό λόγο για την ακαδημαϊκή λειτουργία, αφού θα επιλέγουν τα όργανα της αυτοδιοίκησης του πανεπιστημίου. Αυτό το μοντέλο ετεροδιοίκησης, στο οποίο εξωπανεπιστημιακοί καλούνται να επιλέξουν τα όργανα της πανεπιστημιακής αυτοδιοίκησης, ο νόμος-πλαίσιο το αποκαλεί… αυτοδιοίκηση.

Διότι άλλο πράγμα είναι ο έλεγχος και η εποπτεία της πανεπιστημιακής λειτουργίας να ασκούνται από εξωπανεπιστημιακούς, όπως συμβαίνει σε πολλά πανεπιστήμια στο εξωτερικό και εντελώς άλλο πράγμα είναι εξωπανεπιστημιακοί να παραβιάζουν την ακαδημαϊκή αυτοδιοίκηση, συμμετέχοντας στην επιλογή των αυτοδιοικητικών οργάνων.

Δεν είναι όμως μόνο η εσωτερική Δημοκρατία και ακαδημαϊκή αυτοδιοίκηση που προσβάλλονται από τη συμμετοχή εξωπανεπιστημιακών στο ΣΔ, στο οποίο μεταβιβάζεται το σύνολο της πανεπιστημιακής εξουσίας. Είναι και η ακαδημαϊκή δεοντολογία. Μέχρι τώρα τα καθαρά ακαδημαϊκά ζητήματα, όπως ο καθορισμός των γνωστικών αντικειμένων των νέων θέσεων, οι αποφάσεις των εκλεκτορικών σωμάτων για τις εκλογές των καθηγητών και τα προγράμματα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών κρίνονταν, αξιολογούνταν και αποφασίζονταν από καθαρά ακαδημαϊκά όργανα.

Η μεταβίβαση όλων αυτών των ακαδημαϊκών αποφάσεων στο ΣΔ, σε ένα όργανο δηλαδή στο οποίο σχεδόν κατά το ήμισυ συμμετέχουν εξωπανεπιστημιακοί, δημιουργεί μείζον ζήτημα τήρησης ενός από τα πλέον βασικά χαρακτηριστικά των Πανεπιστημίων, που είναι η ακαδημαϊκή δεοντολογία. Άνθρωποι δηλαδή που δεν δίδαξαν ποτέ και που δεν γνωρίζουν τι σημαίνει επιστημονική έρευνα θα αποφασίζουν για ζητήματα ακαδημαϊκής και επιστημονικής τάξης, όπως είναι τα γνωστικά αντικείμενα των θέσεων, οι ικανότητες των καθηγητών και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών.

Χωρίς Δημοκρατία λοιπόν, χωρίς Αυτοδιοίκηση και χωρίς Ακαδημαϊκές αρχές στα πανεπιστήμια, τίποτε μετά την εφαρμογή αυτού του νόμου-πλαίσιο δεν θα θυμίζει ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Αν προσθέσει μάλιστα κανείς και την τήρηση της τάξης με τη συνδρομή των κλομπς της πανεπιστημιακής αστυνομίας, αντιλαμβάνεται ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρέλαβε Πανεπιστήμια και θα παραδώσει Ανώνυμες Εκπαιδευτικές Επιχειρήσεις. Στις οποίες η παραγωγή και μετάδοση της επιστημονικής γνώσης θα διοικούνται από ένα όργανο που κατά το ήμισυ θα αποτελείται από ανθρώπους που δεν εκλέχθηκαν από την πανεπιστημιακή κοινότητα και οι οποίοι ουδεμία σχέση έχουν με αυτές τις ευαίσθητες ακαδημαϊκές λειτουργίες.

Το μέλλον στα πανεπιστήμια, αν ισχύσουν αυτές οι διατάξεις, προβλέπεται να έχει πολλή… δημοκρατική, αυτοδιοικητική και ακαδημαϊκή ξηρασία.

(Visited 60 times, 1 visits today)

Περισσότερα